english

 


 

 

Fotograficzne mikrohistorie z Grodzieńszczyzny

Nowy materiał zebrany przez Stowarzyszenie na stronie albom.pl - ponad 180 archiwalnych fotografii z polsko-białoruskiego pogranicza. Tym razem z okolic Grodna. Zebrało je i opracowało 15 młodych osób polskiego pochodzenia z Białorusi podczas warsztatów „Fotograficzne mikrohistorie z Grodzieńszczyzny”.

Najstarsza fotografia datowana jest na 1881 rok, to portret młodej damy z Grodna. Podpisana jest po rosyjsku. Najnowsza ma zaledwie 30 lat, zrobiona została koło Murmańska, na jednym z ostatnich letnich zgrupowań wojsk ZSRR.  Zdjęcia pochodzą z prywatnych archiwów. Nie były (poza pojedynczymi wyjątkami) do tej pory publikowane.

Nie mniej ważne niż same fotografie są też tytułowe mikorhistorie. Młodzież z Białorusi przeszukując domowe albumy miała okazję dopytać o rodzinne dzieje. Dla wielu była to wyprawa w nieznane. Po raz pierwszy uświadomili sobie, że w tej części Europy nie ma chyba rodziny, na której losach historia ostatniego stulecia nie odcisnęłaby swego piętna.

Rodzina Katarzyny Szerszniowej pochodzi z Rosji i z dawnej Rzeczypospolitej. Jej rosyjski pradziad był świadkiem jednego z najniezwyklejszych wydarzeń w historii ZSRR – chłopskiego powstania przeciwko bolszewikom w latach 20., dowodzonego przez Aleksandra Antonowa. Nie przystał do niego. Jej polskiego pradziadka – kułaka z kuźnią – sowieci ogołocili do cna. Timofiej – wujek Andrzeja Mialeszki miał nieszczęście uczestniczyć w najtragiczniejszych momentach historii tej części Europy. W latach 30 doświadczył Wielkiego Głodu na Ukrainie, potem głodował w oblężonym Leningradzie. Przeżył tylko dlatego, że jako wojskowy chronił magazyny żywnościowe. Umarł  w 2013 roku w Doniecku, kiedy trwała tam już wojna domowa. Prababcia Angeliny Marciszewskiej wywodzi się z polskiej szlachty z majątku Chobotki pod Jasionówką (dzisiejsze Podlaskie). Przez wojenne zawieruchy majątek przepadł, a babcię Angeliny przygarnął i wychował ksiądz. Wyszła za maż za prostego chłopa. Rusłan Kulewicz stracił kontakt z polską gałęzią swojej rodziny, ale ma żydowskie zdjęcia odnalezione w skrytce, zrobionej między ścianami, w kamienicy na terenie dawnego getta w Grodnie. Poszukuje teraz potomków rodzin ze zdjęć: Kaczuków i Wazbudzkich, przed wojną żydowskich mieszkańców Augustowa.

Projekt przeprowadziło Stowarzyszenie Edukacji Kulturalnej WIDOK. Rozpoczął się we wrześniu 2015 roku. Przez miesiąc młodzież  zbierała zdjęcia i informacje na ich temat. Potem od 21 do 23 października 2015 podczas trzydniowych warsztatów w białostockiej Galerii Sleńdzińskich, uczyła się jak pracować ze starą fotografią. Zajęcia podzielone były na bloki: fotograficzny, historyczny i dziennikarski.

 

Więcej na www.albom.pl

 
 
 
Projekt jest współfinansowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych w ramach zadania „Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2015 r."

 


 

 

Fotografie Bolesława Augustisa są prezentowane w Mińsku w ramach Miesiąca Fotografii. Wystawa powstała we współpracy z Instytutem Polskim. 

LINK

 

 


 
 
 
 
Na czeskim blogu HATEFREE.CZ ukazał się wywiad z Katarzyną Siwerską dotyczący projektu "Mieszkam w Białymstoku". Wywiad został przeprowadzony w lipcu podczas Konferencji o Pokoju zorganizowanej przez GrandHotel (http://grandhotel-cosmopolis.org/de/) w Augsburgu.

 

 


 

Wystawa zdjęć Bolesława Augustisa będzie prezentowana podczas Miesiąca Fotografii w Mińsku. Kuratorem jest Grzegorz Dąbrowski.

 


 


31 sierpnia 2015 roku w siedzibie Stowarzyszenia Edukacji Kulturalnej WIDOK odbyło się posiedzenie Rady Stypendialnej Programu Stypendialnego WIDOK, na którym podjęto decyzje o przyznaniu stypendiów w XIII edycji konkursu stypendialnego na rok szkolny 2015/2016

 

Rada Programu Stypendialnego WIDOK obradowała w składzie:

• Katarzyna Łotowska – prezes Ośrodka Wspierania Organizacji Pozarządowych / administrator Programu stypendialnego WIDOK

• Ewa Jasińska - Ośrodek Wspierania Organizacji Pozarządowych / administrator Programu stypendialnego WIDOK

• Magdalena Godlewska-Siwerska – prezes Stowarzyszenia Edukacji Kulturalnej WIDOK

• Katarzyna Siwerska – członek Stowarzyszenia Edukacji Kulturalnej WIDOK

 

Otrzymaliśmy 49  wniosków stypendialnych od uczniów.

 

Stypendia WIDOK w roku szkolnym 2015/2016 otrzymają:

1. Gabriela Petrykowska – uczennica II klasy II Liceum Ogólnokształcącego im. Księżnej Anny z Sapiehów Jabłonowskiej w Białymstoku

2. Sebastian Sosnowski – uczeń III klasy VI Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Zygmunta Augusta w Białymstoku

3. Daria Alicja Kowalewska – uczennica IV klasy Liceum Sztuk Plastycznych im. Artura Grottgera w Supraślu 

4. Sandra Huczko – uczennica Publicznego Gimnazjum nr 6 im. Seweryna Nowakowskiego w Białymstoku

5. Agnieszka Kossakowska – uczennica IV klasy Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących im. Stanisława Staszica w Białymstoku

6. Dagmara Tomiel– uczennica III klasy Publicznego Gimnazjum nr 5 im. Św. Jana Pawła II w Białymstoku

7. Dominika Dołęga – uczennica I klasy II Liceum Ogólnokształcacego im. Księżnej Anny z Sapiehów Jabłonowskiej w Białymstoku

8. Zofia Gołaszewska – uczennica III klasy II Liceum Ogólnokształcącego im. Księżnej Anny z Sapiehów Jabłonowskiej w Białymstoku

9. Magdalena Szmurło – uczennica II klasy IV Liceum Ogólnokształcącego im. Cypriana Kamila Norwida w Białymstoku

10. Agata Bińczak – uczennica I klasy III Liceum Ogólnokształcącego im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Białymstoku

11. Kamil Bogusławski – uczeń I klasy VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Kazimierza Wielkiego w Białymstoku

12. Artur Sebastian Bogusławski – uczeń II klasy VI Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Zygmunta Augusta w Białymstoku

13. Bersan Mezhidov – uczeń III klasy VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Kazimierza Wielkiego w Białymstoku

14. Lorsan Mezhidov – uczeń I klasy Publicznego Gimnazjum nr 9 im. 2 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w Białymstoku

15. Amina Akhmadova – uczennica I klasy Publicznego Gimnazjum nr 2 im. 42 Pułku Piechoty w Białymstoku

16. Isa Akhmadov – uczeń I klasy Liceum Ogólnokształcącego Służb Mundurowych WSAP w Białymstoku

17. Abubakar Akhmadov - uczeń I klasy Liceum Ogólnokształcącego Służb Mundurowych WSAP w Białymstoku

18. Zaurbek Vazaev – uczeń III klasy V Liceum Ogólnokształcącego im. Jana III Sobieskiego w Białymstoku

 

Kwoty stypendiów wynoszą:

Gimnazjaliści - stypendia indywidualne 100 zł miesięcznie

Uczniowie szkół średnich – stypendia indywidualne 200 zł miesięcznie

Stypendium Rodzinne – 100 zł na osobę w rodzinie

 

Stypendia będą wypłacanego każdego miesiąca przez okres 10 –ciu miesięcy roku szkolnego od września 2015 roku do czerwca 2016 roku.

 

 

Program Stypendialny WIDOK istnieje dzięki wsparciu finansowemu:

– Darczyńców

– Fundacji im. Stefana Batorego, Program Równe Szanse

– Odpisom od pensji nauczycieli z białostockich liceów ogólnokształcących: II im. Anny z Sapiehów Jabłonowskiej, III im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, IV im. Cypriana Kamila Baczyńskiego, VIII im. Króla Kazimierza Wielkiego

– Odpisom od pensji pracowników naukowych Uniwersytetu w Białymstoku

– Odpisom od pensji pracowników Muzeum Podlaskiego w Białymstoku

 
 

 

 

BIALYSTOKER  

W Białymstoku przy ul. Młynowej 2 stoi stara kamienica. Od lat jest opuszczona, ale 28 sierpnia, w szabasowy wieczór,  o godz. 19.30 powrócą do niej rabini i kramarze, pobożne Żydówki, syjonistyczni radykałowie i inni Bialystokerzy wprost z kart albumu  Davida Sohna. Zapraszamy na ten moment.  

Instalacja 

Portrety, wydrukowane na wielkoformatowych banerach, przykryją niemal cały budynek z trzech stron. Są to reprodukcje z książki „BIALYSTOK. PHOTO ALBUM OF A RENOWNED CITY AND IT’S JEWS THE WORLD OVER”, wydanej w 1951 roku w Nowym Jorku przez Davida Sohna. Mister Bialystoker, bo tak był nazywany, zebrał w nim 1200 portretów białostockich Żydów. 

 

 

Na wielokrotnych powiększeniach książkowych fotografii widać wyraźnie punkciki farby ze starej drukarskiej maszyny. Zdjęcia z bliska są mało czytelne. To kwestia techniczna, ale nie tylko. Potrzeba dystansu, żeby wyraźnie zobaczyć całość. Trochę tak jak w naszych relacjach z Żydami, którzy w dramatycznych zazwyczaj okolicznościach opuszczali swoje domy i Białystok. Dla wielu z nich pozostał jednak najważniejszym miejscem  na świecie, jak dla Davida Sohna, czy Israela Bekera, dyrektora żydowskiego teatru Habima, który wyznał: „Ja nie jestem po prostu z Białegostoku, ja jestem Bialystoker, a  to znaczy dużo więcej”. 

 

 

Na tablicach w bramie budynku wymienione zostaną z imienia i nazwiska (jeśli były znane) wszystkie osoby, których portrety pojawią się na kamienicy. Będą tam też zamieszczone informacje o projekcie, fragment gazety w jidysz i żydowskie afisze. Jeden z nich zaprasza na mecz piłki nożnej, w którym przeciw Wiśle Kraków zagrać miały zjednoczone siły Żydowskiego Klubu Sportowego i polskiego Strzelca. Znajdzie się tam też tekst poświęcony Davidowi Sohnowi. 

Mister Bialystok vel Mister Bialystoker  

David Sohn urodził się w 1890 roku w Białymstoku  przy ul Jurowieckiej, jako ósme, najmłodsze dziecko pobożnego Mojsze i przedsiębiorczej Nechome. Kiedy skończył 21 lat wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. W Nowym Jorku był malarzem, krawcem, kuśnierzem, w końcu dziennikarzem. Zasłynął z żarliwej przemowy, wygłoszonej 17 lipca 1919 roku przy East Broadway 246 w Nowym Jorku. Przekonał wówczas wszystkie zwaśnione żydowskie frakcje, że trzeba pomoc Białemustokowi, zamienionemu przez I wojnę światową w gruzowisko i zapoczątkował transatlantycki ruch przewożenia walizek amerykańskich dolarów dla biednych współbraci w Białymstoku. Jego największym dziełem była jednak budowa Ośrodka Białostocki (Bialystoker Center). Otwarty z pompą w 1923 roku stał się wzorcową instytucją społeczną amerykańskich Żydów. Jako dom starców działa do dziś. Sohn przez ponad pół wieku był jego dyrektorem wykonawczym. W latach 40, po Shoah, kiedy w Białymstoku nie było już szans na odbudowe żydowskiego życia, David Sohn zaczął zbierać dokumenty i zdjęcia od Bialystokerów rozsianych po całym świecie, by zbudować rodzinnemu sztetl pomnik w postaci książki. W „BIALYSTOK. PHOTO ALBUM” znalazło się 1200 fotografii Żydów z Białegostoku z lakonicznymi opisami, bowiem autor uważał, że do wielojęzycznej diaspory obraz trafi lepiej niż słowo.  


Stowarzyszenie Edukacji Kulturalnej WIDOK

Projekt powstał w ramach realizacji Festiwalu WSCHÓD KULTURY/INNY WYMIAR


 

 

 

 


WIEJSCY FOTOGRAFOWIE

W maju 2015 rozpoczęliśmy digitalizację dorobku dwóch wiejskich fotografów z Podlasia. Licząca 600 negatywów kolekcja Jerzego Kostko została wykopana na strychu starego domu w Kleszczelach podczas fotograficznej wyprawy archeologicznej na polsko-białoruskie pogranicze w 2013 r. Negatywy Jana Siwickiego z Jaczna (150 szklanych szybek) trafiły do nas później. Przekazał je jeden z sympatyków Stowarzyszenia Edukacji Kulturalnej WIDOK, który wiedział, że zrobimy z nich dobry użytek. Wszystkie można zobaczyć na stronie albom.pl. 

Obydwie kolekcje to rzadki w polskiej ikonografii zbiór fotografii wiejskich, wykonanych przez autorów wywodzących się z tego środowiska. I Kostko i Siwicki byli rzemieślnikami. Robili zdjęcia dla zarobku: na zamówienie, dla uwiecznienia chwili, na pamiątkę. Przedstawiają głównie ludzi (gros zdjęć to portrety), ale też rzeczywistość wschodniej wsi. Na fotografiach widać tkane kapy służące za przenośne atelier, detale strojów i zdobień drewnianych domów. Szczególnie frapujące są kadry z rodzinnych uroczystości: wesel, komunii, biesiad. Mają wartość nie tylko fotograficzną, ale są też ciekawym materiałem dla socjologów i etnografów. Najbardziej jednak wyjątkowy zbiór to fotografie z wiejskich pogrzebów – prawosławnych i katolickich, z otwartymi trumnami wystawionymi przed dom, tak charakterystycznymi dla regionu, otoczonymi przez tłum żałobników.     

Fotografie nie są datowane ani opisane. Podczas spotkań ze starszymi mieszkańcami Kleszczel i Jaczna staraliśmy się zarejestrować jak najwięcej faktów na temat samych autorów, a także obiektów i zdarzeń przedstawionych na zdjęciach. Można przypuszczać, że około 10 procent z nich powstało przed 1939 r. Większość zrobiona została po wojnie, w latach 40. i 50. Ale jest to zaledwie ułamek archiwów obydwu fotografów. Tysiące negatywów, wedle relacji sąsiadów, zostały wyrzucone na śmietnik. Jest szansa, że uda się ocalić chociaż ten fragment. 

 

 

 

Projekt "Wiejscy fotografowie z Podlasia – opracowanie i digitalizacja prywatnych archiwów" realizowany jest dzięki dotacji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz przy wsparciu finansowym Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego. 

 

   

 


 

Szanowni Państwo,

Stowarzyszenie Edukacji Kulturalnej WIDOK ogłasza XV edycję Programu Stypendialnego WIDOK na rok szkolny 2015/2016.

O nasze stypendia mogą ubiegać się gimnazjaliści i uczniowie szkół średnich o średniej ocen nie niższej niż 4,0, mieszkający lub uczący się w Białymstoku, laureaci konkursów i olimpiad przedmiotowych (preferujemy uzdolnienia humanistyczne i artystyczne), posiadający udokumentowane osiągnięcia, pochodzący z niezamożnych rodzin.

Stypendia będą wypłacane każdego miesiąca przez okres roku szkolnego (10 miesięcy). Pierwsze stypendia zostaną wypłacone we wrześniu 2015 roku. Wysokość stypendium w roku szkolnym 2015/2016 wynosi 100 zł dla gimnazjalistów, 200 zł dla uczniów szkół średnich.

Regulamin Programu Stypendialnego WIDOK, wzór wniosku stypendialnego oraz oświadczenie o wysokości dochodów w rodzinie są dostępne na stronach internetowych:

Stowarzyszenia Edukacji Kulturalnej WIDOK

„Kuriera Porannego” 

Serwera Regionalnego 

Ośrodka Wspierania Organizacji Pozarządowych

Zgodnie z regulaminem o przyznanie stypendium mogą wnioskować uczniowie, ich faktyczni opiekunowie, szkoły oraz organizacje pozarządowe.

Wypełniony wniosek stypendialny wraz z załącznikami (wymienionymi w punkcie E wniosku stypendialnego) należy wysłać listem poleconym w terminie do 27 lipca 2015 roku na adres:

Ośrodek Wspierania Organizacji Pozarządowych

Ul. Ks. Abramowicza 1 ( III piętro)

15-872 Białystok

koniecznie z dopiskiem na kopercie: Stypendia WIDOK

 

Ogłoszenie listy stypendystów nastąpi do końca sierpnia 2015 r. Informacja zostanie umieszczona na stronach internetowych Stowarzyszenia Edukacji Kulturalnej WIDOK, „Kuriera Porannego” i Serwera Regionalnego, ponadto zostanie opublikowana w „Kurierze Porannym”. Uczniowie, którzy otrzymają stypendium zostaną powiadomieni mailowo lub telefonicznie.

 

Dodatkowe informacje o Programie Stypendialnym można uzyskać pod numerem telefonu: 600 802 289

 

Program Stypendialny Stowarzyszenia Edukacji Kulturalnej WIDOK w roku szkolnym 2015/2016 jest realizowany we współpracy z:  

Fundacją im. Stefana Batorego

„Kurierem Porannym” - patronem medialnym,

Ośrodkiem Wspierania Organizacji Pozarządowych – administratorem programu.


Z wyrazami szacunku

Magdalena Godlewska-Siwerska

Prezeska Stowarzyszenia Edukacji Kulturalnej WIDOK

 

 

 

Załączniki do pobrania:

Regulamin

Wniosek

Załącznik do wniosku 1 (oświadczenie o sytuacji majątkowej kandydata)

Załącznik do wniosku 2 (zestawienie osiągnięć)

 

 

 

 


 


Szanowni Państwo, 

Informujemy, że 10 maja 2015 (niedziela) zagramy na festiwalu Perspektywy w Łodzi. Spektakl zaprezentujemy o godzinie 19:00 w sali teatralnej Art_Inkubatora w Fabryce Sztuki.

Zapraszamy serdecznie.

 

Więcej o festiwalu pod adresem www.perspektywy2015.pl

 

 


 

Szanowni Państwo, 

 

Mamy przyjemność zawiadomić, ze 30 marca 2015r spektakl „IMPORT/EKSPORT" został zaprezentowany na deskach Instytutu Teatralnego w Warszawie w ramach cyklu "Mów za siebie!".

 

MÓW ZA SIEBIE!

Cykl prezentacji twórców, dla których podstawową formą i środowiskiem pracy jest grupa teatralna. W ramach projektu pokazane zostaną przedstawienia grup pochodzących z różnych stron Polski, które często określa się wspólną nazwą: teatr alternatywny lub teatr offowy. Ich twórczość – podejmowane tematy, estetyka przedstawień i metody pracy – są jednak bardzo zróżnicowane. Można tu znaleźć zarówno przykłady teatru fizycznego, dramatycznego, wykorzystania nowych mediów, jak i akcje performatywne oraz próby community theatre – przedstawień tworzonych wspólnie z różnymi grupami społecznymi. W niektórych projektach pozycja reżysera jest bardzo silna, inne powstają w procesie grupowym. Oparte są na autorskich montażach tekstów lub scenariuszach pisanych przez grupę, ale także na adaptacjach dramatów.

Łączy je to, że zazwyczaj stanowią jawnie osobistą wypowiedź twórców, wyrażają indywidualny punkt widzenia, własną interpretację rzeczywistości. Powstają poza teatrami instytucjonalnymi i najczęściej są tylko jedną z form aktywności konkretnej grupy, poza np. prowadzeniem ośrodka kultury, programami edukacyjnymi i społecznymi. Celem projektu mów za siebie jest rozpoznanie różnorodności środków wyrazu i praktyk polskich grup teatralnych, a tym samym ujawnienie często niedostrzeganych zróżnicowań na mapie teatralnej Polski i nasycenie jej nowymi szczegółami.

Kuratorką cyklu jest Zofia Dworakowska.

 


 

Szanowni Państwo,


Mamy przyjemność powiadomić, ze Stowarzyszenie Widok zostało uhonorowane nagrodą Wspólności dla Róznorodnych przyznaną w pierwszym Rankingu Inicjatyw na rzecz Tolerancji, Różnorodności i Wielokulturowości "Różność 2014", organizowanym przez grupę Normalny Białystok.

 

Więcej TU

 

 


 

 

powrót